Uzman: Bağışıklık Sistemini Zayıflatmadan Güçlendirmenin 7 Yolu

Sonbahar ve kış aylarının gelmesiyle birlikte enfeksiyonlar süratle artış gösterirken, bağışıklık sistemini desteklemek her zamankinden daha kritik hale geliyor. Acıbadem Fulya Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı, aynı zamanda fonksiyonel tıp alanında çalışmalar yapan Prof. Dr. Cihadiye Elif Öztürk, soğuk mevsimlerde bağışıklık sağlığını güçlendirmek, yalnızca bir takviyeye değil, bilimsel geniş kapsamlı yaşam tarzı değişikliklerine bağlıdır. Vitamin ve mineral takviyelerinin habersiz kullanımı etki yerine ciddi risk olabilir. Bu yüzden, laboratuvar sonuçlarıyla eksiklikler belirlenmeden gelişigüzel takviyelere kullanılmamalı.

Prof. Dr. Öztürk, kış öncesinde bağışıklığı güçlendirmenin bilimsel 7 temel prensibini sıraladı. Ayrıca uyarılar ve değerli tavsiyelerde bulundu.

İç organlarımız ve mikroorganizmalar: Bağışıklığın temel taşları

Bağırsaklarımızda yaşayan bakteri, bağışıklık sisteminin kontrolü ve vücudun savunma mişların yapısında kritik rol üstleniyor. Yaklaşık %70 kadar bağışıklık hücreleri bağırsaklarda bulunuyor. Klinik çalışmalar istikrarlı probiyotik ve prebiyotik tüketiminin, iyi bakterileri beslediğini ve koruyucu bakterilerin sayısını arttırdığını kanıtlıyor. Bu da üst solunum yolu enfeksiyonlarının iltihabını ve sebebini önlemeye destekliyor. Bu nedenle, ev yapımı yoğurt, kefir, turşu, şıra, soğan, sarımsak, pırasa, muz, lahanagiller, pancar gibi gibi gıdaları düzenli tüketin. Ancak, bu gıdaları alırken, risk grubunda iseniz, öncelikle uzman bilgilendirme gerekiyor.

Vitaminler, mineraller ve bağışıklık: Dengeyi nasıl kurmalı?

D, C, B vitaminleri ve çinko bağışıklık sisteminde çok kritik rol üstleniyor. Ancak bu gerekli olan miktarları her bireye aynı şekilde uygun bulunmamalı. Ayrıca, özellikle D vitamini düzey hekim kontrolüyle belirlenmeli ve eksiklik tespit edilmesi halinde, uygun destek planlanmalı. Yumurta, balık, baklagiller, kuruyemişler ve çeşitli sebze-meyveleri içeren bir beslenme düzeni ise, bedenin ihtiyaçlarını karşılamasına katkı oluyor.

Kötü uyku, bedende iltihap ve kortizol hormonunun artmasına neden olur, böylece enfeksiyonlarla mücadelede etki azalır. Çalışmalar her 7-9 saat kaliteli uyumanın özellikle 23:00-04:00 saatleri arasında uyumanın hayati önem taşıdığını göstermektedir. Rahat uyku, melatonin hormonunun salgılanmasını tesvik eder.

Günlük hafif aktiviteler, bağışıklık seviyesini artırmanın yanı sıra beden sağlığını da geliştirir. Haftada en az 150 dakika, örneğin 30 dakika tempolu yürüyüşler veya diğer aerobik aktiviteler, sağlıklı bir yaşamın temel şehirlerinden biri. Tabii, egzersiz kişinin yaşına uygun uyarlanmalı. Dikkatli hareket etmek, aşırı zorlamadan ziyade aktif kalmak sağlanmalı.

Hidrasyon ve nemli mukozalar: Virüslere karşı ilk savunma

Kurumuş burun ve boğaz mukozası, virüslerin hücreler içine tutunmasını kolaylaştırıyor. Bu nedenle, kış mevsiminde susama hissi küçüldüğünde, mukozal zarlarının nemli kalması önemlidir. Günlük sıvı ihtiyacı bireye göre değişebilir, yaş, aktivite seviyesine ve iklim şartlarına göre farklılık gösterebilir. Ancak, herkes susuz kalmadan yeterince sıvı tüketmeli, gün boyunca susamaktan kaçınmalı. Bu şekilde, mukozaların daha nemli kalması sağlanır ve virüslerin hücreye tutunması zorlukla.

Güneş ışığı ve D vitamini: Kış aylarında dikkat edilmesi gerekenler

Yaz ve ilkbahar aylarında güneş, vücudun D3 vitamini üretimini destekliyor. Ancak, kış aylarında, ülkemizin enleme ulaşmayı başaramayan UV-B güneş ışınları nedeniyle D vitamini üretimi oldukça zorlaşıyor. Bu durumda, güneşsiz saatlerde dahi D vitamini sentez edilmediği için, besleyici beslenmeye önem vermek ve doktor kontrolünde destek almak önemli. Makul ve dengeli güneş ışığına maruz kalmak, melatonin üretimini sağlar ve bağışıklık sistemine destek verir. D vitamini ekleri, aşırı dozlarda kullanıldığında sağlığa zarar verebilir; bu nedenle, uzman kontrolüyle ve dozda alınmalıdır.

Prof. Dr. Öztürk, kış boyunca enfeksiyonlardan korunmanın en önemli yollarından birinin, risk grubundakilere mevsimsel grip aşısı yaptırmak olduğunu belirtiyor. Ayrıca, kalabalık yerlerde maske takmak, hasta kişilerle yakın temastan uzak durmak ve elleri en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkamak, enfeksiyon riskini önlemeye yardımcı.